W ramach projektu EUMINDA, poświęconego wyzwaniom sprawiedliwej transformacji regionów pogórniczych oraz sposobom uwzględniania długofalowych skutków działalności przemysłowej dla społeczeństwa, przestrzeni i środowiska, w naszym Instytucie zostało zorganizowane 12 lutego 2026 r. pierwsze, inauguracyjne spotkanie Regionalnej Grupy Interesariuszy (Regional Stakeholder Group, RSG).
Spotkanie to zgromadziło ekspertów reprezentujących administracje regionalną i lokalną, instytucje badawcze i kulturalne, partnerów społecznych oraz ekspertów zajmujących się transformacją terenów poprzemysłowych. W wydarzeniu uczestniczyło 9 osób, natomiast 19 przedstawicieli instytucji i organizacji zadeklarowało gotowość dalszego udziału w pracach grupy RSG oraz współtworzenia kolejnych działań projektowych.
Podczas spotkania uczestnicy zostali zapoznani z założeniami projektu EUMINDA oraz celami Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Śląskiego (RSI 2030), analizowanej w projekcie jako kluczowy instrument polityki regionalnej. Wspólnie zidentyfikowano najważniejsze wyzwania związane z rewitalizacją terenów poprzemysłowych, oczekiwania interesariuszy, luki rozwojowe oraz kierunki dalszych działań projektowych.
Istotnym elementem warsztatowym było wykorzystanie metaforycznych kart wizualnych, służących do mapowania aktualnych problemów, definiowania pożądanego stanu docelowego oraz projektowania działań interwencyjnych. Praca warsztatowa została oparta na trzyetapowym procesie obejmującym diagnozę obecnej sytuacji („dziś”), prognozę pożądanego obrazu przyszłości („jutro”) oraz projektowanie ścieżki działań prowadzących do zmiany („most strategiczny”). Metoda ta umożliwiła uczestnikom pogłębioną refleksję nad społeczno-gospodarczymi, środowiskowymi oraz polityczno-prawnymi aspektami transformacji regionu.
W obszarze społeczno-gospodarczym uczestnicy wskazywali na potrzebę odejścia od biurokratycznego i rozproszonego modelu zarządzania na rzecz bardziej zintegrowanego, zorientowanego na człowieka ekosystemu innowacji. W diagnozie obecnej sytuacji zwracano uwagę m.in. na nadmierną biurokrację, brak spójności działań, niedopasowanie strategii do realnych zasobów oraz ograniczoną sprawczość instytucjonalną w obliczu procesów transformacyjnych. Jednocześnie wizja przyszłości regionu została oparta na koncepcji nowoczesnego „laboratorium” innowacji, wykorzystującego potencjał sektora B+R, praktyczne wdrażanie wyników badań oraz rozwój kompetencji odpowiadających potrzebom gospodarki. Wśród kluczowych działań wskazywano uproszczenie procedur administracyjnych, odejście od silosowego modelu zarządzania, wzmocnienie roli instytucji koordynujących oraz koncentrację na długofalowych projektach strategicznych.
Istotnym tematem dyskusji były również wyzwania środowiskowe związane z transformacją regionów pogórniczych. Uczestnicy wskazywali m.in. na chaos w planowaniu przestrzennym, brak koordynacji działań ponad granicami administracyjnymi, problem niskiej emisji oraz skutki szkód górniczych. Jednocześnie podkreślano niewykorzystany potencjał odnawialnych źródeł energii i potrzebę silniejszej współpracy między nauką a przemysłem w zakresie wdrażania innowacyjnych rozwiązań środowiskowych. Wśród proponowanych kierunków działań znalazły się m.in. planowanie horyzontalne, identyfikacja potencjałów i ryzyk obszarów transformacji oraz rozwijanie współpracy międzysektorowej.
Prace Regionalnej Grupy Interesariuszy będą kontynuowane podczas kolejnych spotkań, z których najbliższe zaplanowane jest na końcówkę kwietnia 2026 r.
Projekt EUMINDA jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach programu Interreg Europe (umowa nr 03C0858).
Galeria
