W dniach 16–17 listopada 2026 naukowcy i przedstawiciele przemysłu świętowali 75-lecie Laboratorium Lin i Urządzeń Szybowych GIG-PIB. Jubileuszowa konferencja „Wyzwania i kierunki rozwoju technologii szybowych w dobie transformacji” była okazją, żeby przypomnieć historię Laboratorium i porozmawiać o tym, jakie wyzwania są obecnie najważniejsze dla rozwoju technologii szybowych w dobie transformacji. Konferencja odbywała się pod honorowym patronatem Prezydenta Miasta Katowice Marcina Krupy.
Laboratorium powstało w 1951 roku. Odbudowujące się górnictwo potrzebowało wtedy rzetelnej wiedzy o linach stalowych, bo od nich zależało życie ludzi w szybach. Jednym z pierwszych zadań było uporządkowanie około 280 konstrukcji lin, a wyniki tych badań posłużyły do opracowania pierwszych polskich norm. Przez 33 lata jednostką kierował prof. Jan Hankus, który opracował m.in. autorską metodę wyznaczania własności sprężystych lin oraz diagnostykę opartą na magnetycznej pamięci metalu.
W Laboratorium powstało również wiele nagradzanych wynalazków i rozwiązań cenionych w przemyśle, jak tortester szybowy, mechaniczny układ ochronny z zastosowaniem zasady dyssypacji energii czy nowe liny nośne o średnicy 56 mm dla ZGH „Bolesław”. Dorobek jednostki to ponad 400 prac naukowo-badawczych, przeszło 7000 prac dla przemysłu oraz 52 patenty i wzory użytkowe.
Doświadczenie w badaniu lin pozwoliło na rozwinięcie działalności i wejście w nową dziedzinę badań - elektroenergetykę. Do 2015 roku w Polsce nie było laboratorium z akredytacją na badania przewodów do linii najwyższych napięć. Dziś GIG-PIB bada przewody fazowe i OPGW, osprzęt oraz łańcuchy izolatorów. Przygotowuje ekspertyzy dla Polskich Sieci Elektroenergetycznych i wykonuje zlecenia dla klientów z Norwegii.
Po 75 latach Laboratorium kieruje się tą samą zasadą co na początku: badania mają służyć bezpieczeństwu i niezawodności. Dotyczy to zarówno kopalnianego szybu, jak i sieci przesyłowej w energetyce.

