W ramach działań realizowanych w ramach kolejnej fazy projektu EUMINDA, ukierunkowanej na peer learning, czyli wzajemne uczenie się partnerów, wymianę wiedzy i dobrych praktyk oraz poznawanie rozwiązań stosowanych w różnych krajach europejskich, przedstawiciele GIG-PIB uczestniczyli w trzech międzynarodowych sesjach eksperckich. Podczas dwóch sesji przedstawiciele GIG-PIB przedstawiali polskie doświadczenia i rozwiązania prawne w zakresie procesu transformacji górniczej, natomiast trzecia sesja poświęcona była poznaniu fińskich doświadczeń dotyczących systemowego usprawniania procedur środowiskowych wspierających transformację energetyczną.
Polskie regulacje dotyczące likwidacji kopalń i zarządzania skutkami działalności górniczej
16 października br. przedstawiciele GIG-PIB prowadzili Peer Review Session, skierowaną do zainteresowanych uczestników z Holandii. Spotkanie poświęcone było polskim regulacjom prawnym dotyczącym likwidacji zakładów górniczych oraz zarządzania skutkami działalności górniczej.
GIG-PIB przedstawił najważniejsze założenia Prawa geologicznego i górniczego z 9 czerwca 2011 r. oraz ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego z 7 września 2007 r. Omówiono m.in. obowiązki przedsiębiorstw górniczych związane z likwidacją kopalń, bezpieczeństwem i ochroną środowiska, rekultywacją terenów pogórniczych oraz odpowiedzialnością za szkody górnicze. Szczególną uwagę poświęcono również roli Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A. (SRK) jako wyspecjalizowanego podmiotu realizującego zadania związane z likwidacją kopalń, zarządzaniem majątkiem pogórniczym oraz wybranymi następstwami restrukturyzacji sektora węgla kamiennego. Przedstawiono także zmiany w krajowych regulacjach, które weszły w życie 1 stycznia 2026 r. i wprowadziły nowe możliwości realizacji procesu likwidacji kopalń przez uprawnione przedsiębiorstwa górnicze. Szczególnie duże zainteresowanie partnera holenderskiego wzbudziły rozwiązania dotyczące klasyfikacji wpływów górniczych na terenach górniczych oraz związane z nimi mechanizmy zapobiegania szkodom i ich naprawy, stanowiące element systemu zarządzania skutkami działalności górniczej na terenach objętych transformacją.
Polskie doświadczenia w transformacji regionów górniczych
27 października 2026 r. odbyła się kolejna międzynarodowa Peer Review Session, poświęcona wymianie doświadczeń i dobrych praktyk w zakresie sprawiedliwej transformacji regionów górniczych. Spotkanie zgromadziło przedstawicieli regionów z Polski, Czech i Grecji, stwarzając przestrzeń do dyskusji nad rozwiązaniami wspierającymi transformację gospodarczą i społeczną obszarów odchodzących od wydobycia węgla.
Sesję prowadził zespół GIG-PIB wraz z przedstawicielami Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego oraz Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej S.A., podczas której zaprezentowano doświadczenia województwa śląskiego w zakresie planowania i wdrażania procesu sprawiedliwej transformacji. Jednym z głównych tematów spotkania była Umowa Społeczna dotycząca transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego. Omówiono również rolę Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej S.A., samorządu regionalnego oraz instrumenty wspierające nowe inwestycje, tworzenie miejsc pracy i rozwój alternatywnych gałęzi gospodarki.
Partnerów z Czech i Grecji szczególnie interesowały społeczne uwarunkowania transformacji, w tym reakcje mieszkańców na proces zmian, działania w zakresie rozwoju kompetencji i przekwalifikowania pracowników oraz skala prowadzonych przedsięwzięć. Istotnym tematem była również rola Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, łączącej instrumenty wsparcia inwestycyjnego z działaniami edukacyjnymi i rozwojowymi na rzecz transformacji regionu.
Fińskie rozwiązania w zakresie procedur administracyjnych dla projektów transformacji energetycznej
W dniu 22 października 2026 przedstawiciele Instytutu uczestniczyli natomiast w spotkaniu, podczas którego partnerzy z Finlandii zaprezentowali zmiany dotyczące procedur wydawania pozwoleń dla projektów wspierających zieloną transformację. Wśród omawianych rozwiązań znalazły się m.in. utworzenie jednego organu odpowiedzialnego za koordynację procesu administracyjnego oraz wprowadzenie przyspieszonej ścieżki procedowania dla projektów o strategicznym znaczeniu. Szczególnie interesującym rozwiązaniem okazał się system monitorowania czasu uzyskiwania decyzji administracyjnych, zwiększający transparentność i przewidywalność procesu inwestycyjnego, a tym samym ograniczający ryzyko inwestycyjne oraz wspierający szybszą realizację projektów kluczowych dla rozwoju gospodarczego i transformacji. Jednocześnie wskazano, że implementacja podobnych mechanizmów wymagałaby zmian w obowiązujących regulacjach prawnych.
Projekt EUMINDA realizowany jest w ramach programu Interreg Europe.
Galeria
